डिजिटल मुंबई चौफेर। ०६ फेब्रूवारी २०२२।
हवामानातील बदलाचा सर्वाधिक परिणाम फळबागांवर यावर्षी झाला असून, त्यामुळे उत्पादनात घट झाली आहे.त्याच सोलापूर जिल्ह्यात बदलत्या वातावरणामुळे डाळिंबावर किडीचा प्रादुर्भाव होऊन डाळिंबाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. रोग (कीड व रोग) वाढत आहेत त्यामुळे शेतकरी झाडाची नासधूस करत आहेत.शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की कीटकांमुळे उत्पादनात घट येते.त्यामुळे आम्हाला संपूर्ण झाडच नष्ट करावे लागत आहे.त्यामुळे शेतकऱ्यांचे कधीही भरून न येणारे नुकसान होत आहे. आणि जास्त क्षेत्र असलेल्या भागात किडीचा प्रादुर्भाव वाढत आहे.
या समस्येवर तोडगा काढण्यात डाळिंब संशोधन विभागाला अद्याप यश आलेले नाही, यामुळे शेतकरी डाळिंबाचे झाड जागेवरच जाळून टाकतात किंवा शेतकऱ्यांना तोडून बांधावर फेकून देतात, हे विशेष. गेल्या दोन महिन्यांपासून डाळिंबाची निर्यात सुरू असून आतापर्यंत केवळ ५०० टन डाळिंबाची निर्यात झाली आहे. जिथे जास्त उत्पादन घेतले जाते.
महाराष्ट्रातील बहुतेक क्षेत्र
डाळिंब बागांसाठी कोरडवाहू जमीन चांगली मानली जाते, तर सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला आणि इतर तालुक्यांमध्ये डाळिंबाखालील क्षेत्रात वाढ झाली आहे कारण त्यालाही कमी पाणी लागते, देशात 2 लाख 80 हजार हेक्टरवर डाळिंबाच्या बागा आहेत. एकट्या महाराष्ट्रात लाख ५० हजार हेक्टर क्षेत्र असून त्यापाठोपाठ मध्य प्रदेश, राजस्थान, गुजरात आणि कर्नाटकात डाळिंब आहे, परंतु हवामान बदलामुळे तेलकट रोग आणि किडींचा वाढता प्रादुर्भाव याचा थेट परिणाम डाळिंबाच्या अस्तित्वावर झाला आहे.
वाढत्या किडीमुळे शेतकरी चिंतेत
डाळिंबाच्या बागा फुलल्या की रोगराईचा प्रादुर्भाव वाढतो, त्यामुळे बागेबाबत कोणताही निर्णय शेतकरी घेऊ शकत नाहीत, तर डाळिंबाचे झाड जागेवरच नष्ट होते किंवा शेतकऱ्यांना बांधावर काढावे लागते.यासोबतच, तसे न केल्यास इतर पिकांवरही त्याचा परिणाम होऊन काही दिवसांत संपूर्ण बागा उद्ध्वस्त झाल्या.गेल्या दोन वर्षांपासून डाळिंबाला योग्य बाजारपेठ नाही.
हवामान बदलामुळे फळबागांचे नुकसान
उत्तम वातावरण आणि दर्जेदार उत्पादनामुळे सांगोल्या डाळिंब अल्पावधीतच परदेशात पाठवले जात होते.त्याचबरोबर कमी पाऊस,उष्ण हवामान आणि डाळिंबासाठी चांगले वातावरण यामुळे ३५ हजार हेक्टरमध्ये डाळिंबाच्या बागा फुलत होत्या.डाळिंब बागांना सर्वाधिक फटका बसला आहे. वातावरणातील बदल, डाळिंबावर आधी तेलकट रोग आणि आता नवीन बोंडअळीच्या प्रादुर्भावामुळे फळबागा लागवड करणे शेतकऱ्यांना अवघड झाले आहे, तर संपूर्ण झाडच खोडातून कोमेजून जात आहे, अशा स्थितीत शेतकरी चिंतेत आहेत. आता नवीन शेतीचे पर्याय शोधत आहोत.